Хараал идсэн нийгмийн хэм хэмжээ.

Миний амьдралд тохиолддог нэгэн сонин үзэгдэлийн мөн чанарыг би ойлгодоггүй байлаа. Энэ юу байсан вэ гэхээр би зарим нэг зүйлийг хийхийг маш ихээр  хүсэх тохиолдолд дотороос Амараа чи  үүнийг хийвэл хүмүүс шоолноо, чамайг авьгүй бол загнана шүү, хүмүүс т1 гэж ойлгох байх гэсэн бодлууд байлаа. Би ер нь ихэнхдээ энэ бодлууддаа захирагддаг байсан юм. 

Энэ зүйл юу байсан бэ гэхээр миний тархинд ингэх л ёстой хэмээн прогрмчлагдсан олонхоороо дагаж мөрддөг нийгмийн хэм хэмжээнүүд байсан юм. (нийгмийн хэм хэмжээ гэдэг үгийг миний ярихгээд байгаа зүйлтэй хамгийн дөхөж очсон гэдэг үтгаар нь авав. магадгүй stereotype гэж болох байсан байх)

Хүн өөрөөрөө байх, хүссэн зүйлээ хэнээс ч айж ичилгүй хийх эрх чөлөөтэй байхад саад болдог хараал идсэн зүйл бол нийгмийн хэм хэмжээ юм. Нийгмийн хэв хэмжээ нь шашин, уламжлал, ёс суртхуунаар хүчээ авж заримдаа бүр хуулиар баталгаажин хүмүүсийн тархинд  шигдсэн байдаг. Гадаа гэрт, ажил, сургууль, гудамж, талбай, телевиз, радиогоор зөвхөн нийгэм нь хүлээн зөвшөөрсөн зүйлүүдийг  л хийнэ, ярьна,бичнэ. Зөвшөөрөгдөхгүй байгаа үйлдэл нь хэний ч эрхэнд хадаагүй байсан ч хийж болохгүй хийвэл хүмүүс шоолно гадуурхана доромжлоно, харьцхаа больно, загинана бүүр зарим нь зодно.

Хамгийн аймар нь ямарч хүүль дүрэмгүйгээр хүмүүс өөрсдөө сайн дураараа шийтгэгч нь болж, энэ ажилаа үнэн голоосоо чин сэтгэлээсээ хийдэгт байгаа юм. Найз нөхөд, гэр бүл, ажилийн газарийнхан, таньдаг хүмүүс, заримдаа та өөрөө өөрийгөө шийтгэнэ.

Энэ бүх таньтай зөрчилдөөд байгаа, хийхийг хүсэхгүй мөртлөө ингэх л ёстой гэж бодоод байгаа бодолдоо Яагаад гэдэг асуултыг тавиад үзээрэй яг тэр мөчид хариулт нь олдохгүй, эсвэл хүмүүс угаасаа л ингэж амьдардаг өөр ямар ч сонголт байхгүй гэсэн бодол төрвөл тэр бол зүгээр л танийг боолчилдог утгагүй нийгмийн хэв хэмжээнүүдийн нэг гэсэн үг.

Жишээ нь:


- Чи бол өрхийн тэргүүн!

-       Яагаад? би өрхийн тэргүүн болмооргүй байна.

-       Угаасаа л эрэгтэй хүн өрхийн тэргүүн болдог.

-       Ягаад эмэгтэй нь байж болохгүй гэж?

-       Мэдэхгүй хуулин дээр л тэгж заасан байдаг.

-       Чи төрийг хүндлэх ёстой!

-       Яагаад?

-       Монголчууд олон зуун жил төрийг хүндэлсээр ирсэн!

-       Миний татвараар ажилдаг, би өөрийнхөө төлөө ажилуулхаар сонгосон төр учираас би хүндлэх биш шахаж шаардах хэрэгтэй.

-       Чи биеэ үнэлж болохгүй!

-       Яаагаад

-       Энэ бол ёс суртхуунгүй үйлдэл!

-       Магадгүй таний хүвьд ёс суртхуунгүй үйлдэл байж болно. Миний хувьд энэ бол харин ч ёс суртхуунтай, хэний ч эрхэнд халдахгүйгээр мөнгө олдог ажил.

-       Та 2 гэрлэлтээ батлуулаач

-       Яаагаад ?

-       Та 2 гэр бүл болсноо төрд бүртгүүлж баталгаажүүлж багаа хэрэг.

-       Миний хэнтэй хамт амьдарч, хэнийг хайрлаж байгаа нь төрд ямарч хамаагүй асуудал юм биш үү.

Иймэрхүү асуулт хариулт амьдрал дээр, тархин дотор эцэс төгсгөлгүй үргэлжлэх болно.

Энэ бүх хөгийн нийгмийн хэм хэмжээнүүдээс салах арга бол би хүсээд байгаа мөртлөө яаагаад хийхгүй байнаа гэдэг асуултийг өөрөөсөө байнга асуух, тэгээд энэ нь үнэхээр таний мөн чанар биш бол энэ бүхнийг сөрж зогсох  зориг хэрэгтэй. 

Бүх цаг үеийн турш хүмүүс нэг нэгнийгээ ёс сүртгхууны хувьд сайн, муу хэмээн үнэлж, зарим хэсгийгээ буруутгаж, нүд үзүүрлэж байсан мөртлөө нэг удаа ч гэсэн энэ ёс суртхуундаа эргэлзэж үзээгүй. - Ayn Rand

Нийгмийн сайн сайхан

Тэд олны сайн сайхний төлөө явсийм.

Хамт олны “нийтийн сайн сайхан”, үндэстэн, анги, төр гэдэг бол хүн ардыг дарлаж байсан харгислал бүрийн зөвтөгсөн нэр. Түүхэнд тохиолдсон хамгийн аймаар зүйл болгоныг, нэгүүлсэнгүй буян гэдэг нэрийн дор хийж байсан. Нигүүлсэнгүйн зарчмийн дагуу үйлдсэн аллага, хядлагатай хувиа хичээх ямар нэг үйлдэл эгнэх үү? Алдаа-гэм нь хүний 2 нүүр гаргах явдалд оршиж байна уу, зарчмын мөн чанарт оршдог юм уу? Хамгийн аймшигтай яргачид, хамгийн чин сэтгэлээсээ байсан. Тэд төгс нийгэмд, цаазын тавцан, буу зэвсгээр дамжин хүрч болно хэмээн үздэг байсан. Өөрийгөө огоорон бусдын төлөө хийж байгаа болохоор, хэн ч тэднээс хүн алах эрхтэй эсэх тухай асуудаггүй байсан. Хүнийг бусдын төлөө золиосолж болно гэж хүлээн зөвшөөрсөн. Жүжигчид нь өөрчлөгдсөн ч эмэгнэлт жүжиг нь тоглогдсоор. Хүн төрлөхтний сайн сайхны төлөө гэж эхэлсэн хүмүүнлэг үзэл цусан далай болж дуусаж байна. Энэ бүхэн нь, хүн тухайн үйлдлийг хувиа хичээгээгүй гэж үзсэн цагт үргэлжилсээр байх болно. Ингэж өөрийгөө огоорогчид, хохирогчидоо тэвчүүлж чадаад байгаа юм. Хамтач хөдөлгөөний удирдагчид өөрсөддөө юуг ч шаарддаггүй. Гэхдээ үр дүнг нь ажиглаарай.

Хүн бусдийнхаа төлөө хийж чадах ганц сайн зүйл, зөв зохист харилцааг илэрхийлсэн мэдэгдэл бол “БУСДЫН ХЭРЭГТ БҮҮ ОРОЛЦ”.  Ховард Роарк

"Эх сурвалж" Айн Рэнд,  орч Батчулуун номын 776-р талаас ишлэв. 

2010 социализм руу урагшаа

2010 оны анхны бичлэгээ ирээдүйд болох зүйлүүдийн талаар тэр тусмаа 2010 онд болох зүйлүүдийг өөрийн таамаглаж байгаагаар бичхээр шийдлээ.

Ер нь 2010 он минийхаар социализм руу хэдэн алхам урагшилсан жил болох байх гэж бодоод байгаам. Ягаад гэдгийг нь удахгүй мэдэх болно. Социализм гэдэг бол төр төвтэй нийгмийн тогтолцоо. Төр хамаг хөрөнгийг өөртөө төвлөруулнэ, төр бизнес хийнэ, төр хүмүүсийг төвлөрүүлсэн мөнгөөрөө халамжилна, төр хүмүүүсийн халамжилдаг учраас яаж амьдархыг нь нарийн хэлж өгнө, бүх зүйл төрөөс хамааралтай болно харин иргэд- ард түмэн(эрх чөлөөгүй, төрөөс хамааралтай хүмүүсийн нэгдэл) болж хувирна. Энэ шинж тэмдгүүд ирэх жилд олширох байх.

1. Төрийн коипаниуд олноор бий болно.

Саяхан ерөхий сайд маань уул уурхай, дэд бүтэц дээр суурилсан томоохон төрийн өмчит компаниуд байгуулах саналаа улсын их хурлын даргад өргөн барьсан. Компанийх нь нэр их сүртэй “Монгол Эрдэс”, “Монгол Дэд Бүтэц ” ч гэх шиг. Саяхан төрийн арилжааны банктай болсон удахгүй 2011 онд төрийн хүнсний дэлгүүртэй болох байх. Хүнс гэдэг чинь үндэсний аюулгүй байдалтай холбоотой зүйл шүү дээ. (Бинесмен төр бичлэгээс дэлгэрүүлж уншиж болно)

2. Баруун солгойгүй хүмүүсд мөнгө тараана.

Мэдээж төр бизнес хийгээд ирэхээр авилгал хээл хахууль, цавчаа замбраагаа алдна. Тэгээд иргэдийг чимээгүй байлгахын тулд мөнгө өгнө. Эцэст нь хүмүүс юу ч хийлгүй мөнгө авсаар байгаад амьдрах, өөрийгөө хамгаалах чадваргүй төрийн боол болно. Оны өмнөхөн хүмүүст 140000 төг тараах шийдвэр гарсан.

3. Юмны үнэ өснө

Баруун солгойгүй мөнгө цацсанаас болоод монгол төгрөгийн ханш унана. Мөнгө тараах болгонд барааны үнэ өснө.

4. Оюуны доройтолд орно

Оюунлаг хүмүүс монголоос олноорооо дайжих болно. Ягаад гэвэл бэлэнчилдэг хүмүүст шинжлэх ухаан үнэ цэнэгүй байдаг харин тэдэнд мухар сүсэг илүүү үнэмшилтэй сонсогддог бас социалист төрд эрдэмтэд биш эргэ шурганууд л хэрэгтэй. Эцэст нь номын дэлгүүрүүд тайлагдашгүй нүүц, далд ертөнц, мухар сүсгийн номоор дүүрнэ( Энэ үйл явц явагдаад эхэлчихсэн. Та ямар ч хамаагүй номын дэлгүүрт ороод үзээрэй).

5. Байгалийг хайр найргүй сүйтгэнэ.

Уг нь байгалийг төр хамгаалах үүрэгтэй. Хамгаална гэдэг нь байгаль сүйтэгсэн байгүүллагуудтай хариуцлага тооцно гэсэн үг. Гэтэл одоо өөрөө байгаль сүйтгэдэг бизнес хийхээр хэн төртэй хариуцлага тооцох вэ? Хэн ч байхгүй. Төр хувийн компаниудаас илүү байгальтай хэрцгий харьцана. Яагаад гэвэл хэн ч хянахгүй болохоор.

Миний таамаглал ийм байна. Харин миний блог энэ бүх зүйлүүдийг 2010 онд тууштай шүүмжлэх болно.

(Хэрвээ таньд төрийн оролцоо болон социалзмийн талаар асуулт байгаа бол өмнох бичлэгүүдээс хариултаа олоорой)

Төрийн шагналын тухай хэдэн үг

Улс тунхагласаны 85 жилийн ойн баяраар манай Ардчилсан ерөнхийлөгч олон хүнд социалист (Сүхбаатарын одон, Хөдөлмөрийн гавъяаны улаан тугийн одон, ....) төрийн одон, медаль шагналуудыг гардууллаа. Энэ сэтгэл хөдөлгөм ёслолыг үзээд өөрийн үзэл бодлыг хуваалцмаар санагдлаа.
Манай улсад оршин тогтноод байгаа энэ төрийн шагналуудын үүсэл нь социализмаас гаралтай. Социализмын үед төр хүмүүсийг өөрийнхөө төлөө үнэ төлбөргүй ажиллуулаад хариуд нь төрөл бүрийн шагналаар хуурдаг байсан байна. Хэрвээ хүмүүсийг ямар нэг зүйлээр хуурахгүй бол хүмүүс нэг л өдөр тогтолцооныхоо эсрэг болно гэдгийг тэд мэддэг байжээ. Зүгээр төсөөлөөд үзье л дээ. Насан туршдаа улс эх орныхоо төлөө ажиллаж ажиллаж байгаад нэг өдөр гэртээ хүрээд ирсэн чинь өлсгөлөн хүүхдүүд, төмөр ор угтвал ямар ч тэнэг хүн “энэ ямар утга байнаа” гэж бодно биз дээ? Харин тэрний оронд гэртээ ирсэн чинь төмөр ор, өлсгөлөн хүүхдүүд угтсан ч гэсэн хойморт нь өргөмжлөл, баярын бичиг, хэдэн тэмдэг байгааг хараад сэтгэлээ засаад “за би чинь нам төрийн хайр хишгийг хүртчээд...” гэж боддог байсан байх.
Энэ шагналуудаа эх оронч үзэл, төрийг дээдлэх үзэл, социализмийг магтан дуулах үзлүүдээр үлам нэр хүндтэй болгож, хүмүүсийг шагналд дуртай, шагналын төлөө амьдарлаа зориулахад ч бэлэн болгодог байжээ. Төрийн шагналаа аваад ярилцлага өгч байгаа хүмүүсээс та энэ шагналийн ямар их үнэ цэнэтэй байсныг харж болно. Ерөнхийдөө “төрийг эзэн, ард түмнийг илжиг” байсан гэж үзвэл илжгийг урагш хөдөлгөх лууван нь төрийн шагнал урамшил, одон медалиуд байжээ.


Ардчилсан нийгэмд хүн хийсэн бүтээснийхээ хэрээр өмч хөрөнгөтэй болдог болохоор ийм цаасан малгайны хэрэг ерөөсөө байхгүй. Хэрвээ төрийн одон медаль өгөх хэрэгтэй бол цэргийн хүмүүст л хэрэгтэй байх. Өөрийнхөө төлөө ажиллаж хөдөлмөрлөөд амжилт гаргасан хүмүүст энэ төрийн шагнал ямар хэрэгтэйг эрүүл ухаанаар ойлгох аргагүй. Жишээ нь: “гавьяат жүжигчин” гэдэг цол байна. Хүн өөрөө өөрийнхөө мөнгөөр CD бичүүлээд, өөрөө шүтэн бишрэгчидтэй болоод, CD-гээ зараад өөртөө ашиг олж байхад төр шагнал өгөх ямар хэрэг байгаа юм бэ? Төрийн шагналтай шагналгүй хэн сайн дуулсан, хэн сайн уран бүтээл гаргасныг үзэгчид хамгийн шударгаар дүгнэнэ бас шагнана. Би лав АНУ- ийн гавьяат жүжигчин Madonna гэж сонсоогүй гэхдээ тэр хэдэн саяыг дуулаал олдог, тэр хэрээрээ баян тансаг амьдардаг.
Бусад бүх төрийн шагналууд бүгд адилхан хүмүүст цаасан малгай өмсөгдөг төмөрнүүд.
Тэгээд ер нь энэ төрийн шагналуудыг дагаад авилгал, бялдуучлал, атаархал жөтөөрхөл, шудрага бус байдал бий болдог нь бидний нүдэнд ил байгаа.
Төрийн шагналын талаар маш товчхон бичхэд ийм байна цааш нь бичвэл бараг ном ч багадана. Ийм социалист, иргэд зах зээлд халтай, төрийг шүтэх үзлийг дэврэгсэн үйл ажиллагааг зогсоох цаг нь болжээ.
(Уг нь Элбэгдоржид их найдлага тавьж байсан юм гэхдээ хэззээ ч төр өөрөө энэ үйл ажиллагааг зогсоож чадахгүй, харин үүнийг иргэд өөрчилж чадна)

Үнийн хөөрөгдөлт гэж юу вэ?

Ойрын өдрүүдэд үнэ хөөрөгдсөн талаар их яриж бичих боллоо. Адууны мах, аарц, чацарган, маск болон С витамины үнийг хөөрөгдөөд байна шудрага бус өрсөлдөөныг хянан зохицуулах газар ажлаа хиймээр байна гэсэн эрүүл бус мэдээллийг сэтгүүлчид маань бараг орой бүр тв-ээр тоть шиг давтах боллоо.
Зүгээр эрүүлээр харах гээд оролдъё. Үнэ яагаад өсдөг вэ? Нийлүүлэлт нь эрэлтээ хангаж чадахгүй байвал зах зээлийн хүүлиараа үнэ өсдөг. Үүнээс өөр байдлаар хэн нэг нь хиймэлээр үнэ хөөрөгдвөл тэр хүн дампуурдаг, хэн ч тэр хүний барааг авахгүй. Яагаад гэвэл зах зээлийн хуулиас гадуур ямарваа үйлдлийг зах зээл өөрөө устгадаг тиймээс л зах зээл бүхнийг зохицуулдаг гэж яьдаг бас заадаг, үүнийг нь онолуудаар баталдаг юм.
Үнэ бол зах зээлийн талаарх үнэн бодит мэдэллийг тараагч юм хэрвээ үнийг төрөөс хиймлээр барьж эхэлвэл үнэ нөгөө мэдээллээ худлаа дамжүүлаад эхэлдэг. Ямар бараа зах зээлд эрэлттэй байна, хэрэглэгчид хаагуур их үйлчлүүлээд байна, ямар бараа илүүдэлтэй байна юуны үйлдвэрлэл хүчээ авч байна гээл хэдэн мянган төрлийн мэдээллийг дамжуулдаг. Дэлхйид зөвхөн зах зээлийн үнийн мэдээг гаргаж тайлбарлдаг Bloomberg гээд суваг хүртэл байна.
Түрүүн үнийг хиймлээр барьвал зах зээлийн талаар худлаа мэдээлэл дамжуулдаг гээд ярьсан, энэ нь ямар сөрөг нөлөө үзүүлдэг талаар тайлбаралья. Хамгийн наад зах нь хүмүүс хаана ямар бүтээгдэхүүн эрэлттэй эсвэл илүүдэлтэй байгааг мэдэж чадахааа болино, зах зээлийн хууль хэрэгжихээ болиод ирэхээр зах зээл өөрөө алга болно, хүмүүс өмчтэй байх эрхээ алдана, төрийн дарангүйлал тогтно, үнэ тогтоодаг яам бий болно, хэрвээ хэн нэг хүн үнэ өөрчилвөл шийтгүүлдэг болно. Энэ процесс бүх үнэтэй зүйл дээр явагдна телевизийн рекламний үнэ хүртэл багтана гээд боддоо.

Бас ийм асуулт гардаг: За тэр онол монол яахав наана чинь хүмүүс өвчлөөд үхээд байхад үнэ хөөрөгдөөд байна! Үндэсний аюулгүй байдлын хажүүд үнэ юү юм бэ? ханиад хамуу дууссаны дараа наадхыгаа ярь гэж хэлж болох юм.

1. Энэ бол хүний хувийн өмчийн аюулгүй бадалтай холбоотой асуудал. Тэр хүн тэр лангуун дээр аарц зарах мөнгийг өөрийн олон жилийн хөдөлмөрөөрөө олсон, хүн өөрийн юмаа хэдэн төгрөгөөр зарах нь бидэнд хамаагүй. Хэрвээ үнэ нь таалагдахгүй байгаа вол авахаа л больчих. Аарц, адууны махнаас өөр хэдэн зуун сонголт бидэнд байгаа. Илүү өндөр амин дэмтэй бараа дэлгүүрүүдээр дүүрэн байна.
2. Цөөнхийг золиосолж хангагддаг олонхийн эрх ашигыг ардчлал гэдэггүй фашизм гэдэг.
3. Ардчилсан нийгэмд үндэсний аюулгүй байдал гэдэг ойлголт нь тэр нийгэмд амьдарч бүй хувь хүн нэг бүрийн аюулгүй байдалийг хэлдэг. Түнээс биш хэн нэгнийг золиосолж байж хангагддаг зүйлийг үндэсний аюулгүй байдаг гэдэггүй юм.
4. Үнэхээр тэгж шудрага царайлмаар байвал өөрөө аарцаа аваад өөрөө л зарна биз битий бусдийн амьдралд саад болоод бай чамтай л адил амьдрах гэж яваа хүмүүс.
5. Харин тэр хөөрөгдлийг чинь Эрүүл Мэндийн яамнаас гаргасан аарц адууны мах хэрэглэх зөвлөмж чинь үүсгээд байгаа юм. Аарц адууны махнаас үр дүнтэй амин дэмтэй бүтээгдэхүүнүүд маш олон байгаа шүү дээ!!! Наймаачдыг биш тэр хүмүүсын шүүмжлэх хэрэгтэй байх.

Гэж хариулах байсан.
Үнийг зүрэхтэй зүйрлэж болно хэрвээ зүрх цохьлохоо больвол хүн үхдэг шиг үнэ хөдөлгөөнгүй болвол зах зээл үхдэг. Энэ нь та бизнэс хийж чадхаа болино гэсэн үг үүнд телевизүүд ч хаамаатай(хувийн).

Бэлэнчлэх сэтгэлгээнд үгүй гэж хэлэх цаг иржээ

Хаа сайгүй тэжээлгэх, тэтгүүлэх сонирхотой хүмүүс тэр сэтгэлгээн дээр нь тоглож байгаа улс төрчдийг хараад энэ сэдвээр бичмээр санагдлаа .

Юу ч хийлгүй хүнээр тэжээлгээд суух сайхан гэхдээ дараа нь чи өөрөө хоолоо олж идэх чадваргүй гэрийн тэжээмэл амьтан болсон байх болно. Чамд сонголт гэж байхгүй болно, тэжээгч чиний өмнөөс соголтыг хийнэ, чи ямарч чадваргүй болсон байх учраас чамд ирээдүй гэж байхгүй харин тэжээгчийн ирээдүйн нэг хэсэг нь чи байх болно. Өнөөдөр тэжээлгээд сайхан байж магадгүй гэхдээ маргааш нь чи эрх чөлөөгөө болон амьдрах чадвараа алдчихсан байна.

Жишээ авья:

Сүрэн 40 настай 70 настай аав ээжийнхээ тэтгэвэрийн мөнгөөр амьдардаг, өөрийн гэсэн орон гэр, өмч хөрөнгөгүй. Нэг хүүхэдтэй эхнэртэй байсан боловч салсан. Заримдаа амьдралдаа гутаж баруун орцны эхнэрээрээ тэжээлгэж амьдардаг найзтайгаа эхнэрийнх нь мөнгөөр архи ууна. Сүрэн ингэж амдарч байгаадаа гутардаг ч ингэж амьдарч байгаагын шалтгаан нь өөрийн буруу гэж бодож байгаагүй харин эцэг эхээ буруутгадаг. Тэр амьдрах чадваргүй.

Болд хуучин нийгийн үед 10 жилээ төгсөөд ажилтай болсон. Харин 91 онд үйдвэр нь дампуураад ажилгүй болсон. Одоо тэр хэзээ нэгэн цагт хэн нэгэн ажилд оруулж өгнө хэмээн итгэдэг.

Цэцгээ дундаж амьдралтай гэхдээ хороондоо очиж гэр бүлээ нэн ядуу хэмээн бүртгүүлээд халамж хүртэх болсон. Тэр удахгүй нэн ядуу болно.

Манж улс хятадуудаар тэжээлэгсээр байгаад нэг мэдсэн ямарч ажил хийх чадваргүй үндэстэн болсон байсан. Тэгээд сүйрсэн. Улсаараа амьдрах чадваргүй болсон байна.

Иймэрхүү бэлэнчлэх сэтгэлгээтэй холбоотой жишээнүүд монголоор дүүрэн байна. Таний эргэн тойронд ийм хүмүүс олон байгаа.

Хэрвээ бид энэ сэтгэлгээнээс яаралтай салахгүй бол монгол улс удахгүй Манж улс шиг, Сүрэн шиг сүйрэх болно.

Хэн нэг эрх мэдэлтэн бэлэн зэлэн мөнгө амлаж байгаа бол үгүй ээ энэ чинь надаа хэрэггүй би өөрөө наад мөнгийг чинь олчих чадвартай хүн гэж зоригтойгоор хэлдэг болъё. Энэ нь та өрийгөө болон үр хүүхдийнхээ ирээдүйг аварч буй хэрэг юм.

Халамжлуулсаар байгаад нэг мэдсэн чинь боолууд ядуучуудийн дунд сүүж байхуй дээ.